Bu yılın başında bir marka direktörü bizi aradı. Altı ay önce başka bir ajansla AI görsel çalışması yapmışlar, 80 ürün görseli üretmişler ama hiçbirini kampanyada kullanamadılar. Sebep: görseller tutarsız, marka renkleri yanlış, ürün detayları farklı farklı. Ajans 'AI kullandık' demişti ama bu, birkaç araçta elle prompt yazıp sonuçları iletmekten ibaretti. Bunu ajans seçimi sürecinde nasıl ayırt ederdiniz? İşte bunun için soracağınız 7 soru var.
Soru 1: LoRA veya fine-tuning yapıyor musunuz?
Bu soru ajansın gerçekten ne yaptığını en hızlı şekilde ortaya çıkarıyor. LoRA (Low-Rank Adaptation), bir modeli belirli bir marka estetiğine, ürün görünümüne veya stil diline göre eğitme yöntemi. Biz 320'den fazla prodüksiyonda marka tutarlılığının en büyük engelinin eğitimsiz model kullanımı olduğunu gördük. Eğer ajans 'hayır, model eğitmiyoruz' diyorsa, ürettikleri görseller başka markalarla çakışacak, sizin marka dilinden uzak düşecek ve her projede farklı görünecek. Bu, bir logo tasarımını her seferinde sıfırdan çizip 'marka tutarlılığı' iddiasında bulunmak gibi.
Bazı ajanslar 'referans görsel kullanıyoruz' diyebilir. Bu da bir yöntem ama fine-tuning'in yerini tutmuyor. Referans görselle yapılan üretimde model, stil ipuçlarını taklit ediyor; markanızın geometrisini, rengini ve dokusunu gerçekten 'biliyor' değil.
Soru 2: Hangi modeli kullandığınızı görebilir miyim?
Şeffaflık meselesi. Ajansın size 'özel model' deyip aslında standart Midjourney API kullandığı durumlar var. Bunun bir sorunu yok, Midjourney mükemmel bir araç; ama 'özel AI altyapımız var' söylemi aldatıcı. Sormaktan çekinmeyin: hangi model, hangi platform, modeli siz mi geliştirdiniz, dışarıdan mı aldınız?
Bazı stüdyolar FLUX.1, Stable Diffusion tabanlı özel eğitimler veya ComfyUI pipeline'ları kullanıyor. Bunlar araç olarak çok iyi seçimler. Önemli olan ajansın ne kullandığını bilmesi, neden o aracı seçtiğini açıklayabilmesi ve projeniz için uygunluğunu değerlendirebilmesi.
Soru 3: Portfolyonuzda marka tutarlılığını görebilir miyim?
Portfolyo değerlendirmesinde tek bir güzel görsel sizi yanıltmasın. Aynı marka için üretilmiş 10-15 görsel talep edin ve şunlara bakın: ürünün rengi seri boyunca aynı mı? Logo doğru mu işlenmiş? Gölge ve yansıma geometrisi tutarlı mı? Farklı ortamlarda (beyaz fon, lifestyle, outdoor) ürün tanınabilirliği korunuyor mu? Eğer görseller birbirinden kopuksa, ajansın iş akışında fine-tuning değil, tek tek manuel üretim var demektir. Bu ölçeklenmiyor.
Soru 4: Prodüksiyon süreci nasıl işliyor?
Brief aşamasından final teslimata kadar adımları sormak, ajansın olgunluğunu anlamanın en iyi yolu. Şunları duymak istiyorsunuz: marka analizi ve stil kılavuzu çıkarma, model eğitimi veya prompt kütüphanesi oluşturma, ön üretim onayı, toplu üretim, kalite kontrol ve post-prodüksiyon. Eğer 'brief alıyoruz, görsel üretiyoruz, gönderiyoruz' seviyesinde bir süreç anlatılıyorsa, bu bir prompt servisi; ajans değil.
Soru 5: Fiyatlandırma neden bu kadar düşük (ya da yüksek)?
Biz Türkiye pazarında gördüğümüz fiyatlandırma aralıklarını kabaca şöyle ifade edebiliriz:
| Proje Ölçeği | Ne İçeriyor Olmalı |
|---|---|
| Küçük (10-20 görsel) | Brief + üretim + temel düzenleme |
| Orta (50-100 görsel) | Model eğitimi + toplu üretim + QC |
| Büyük (200+ görsel) | Özel fine-tuning + pipeline + teslim formatları |
| Video (10-30 sn final) | Storyboard + üretim + ses + montaj |
Bu rakamlara çok altında fiyat görürseniz sormak gerekiyor: model eğitimi var mı? QC süreci var mı? Post-prodüksiyon dahil mi? Çok üzerindeyse de — özellikle startuplar için — neye para ödediğinizi netleştirin. 'AI prodüksiyon' adı altında danışmanlık + araç lisansı + basit prompt çalışması satılıyor olabilir.
Soru 6: Revizyon ve onay süreci nasıl işliyor?
AI üretiminin büyük avantajı iterasyon hızı. Ama bu avantaj ancak iyi bir onay döngüsüyle gerçeğe dönüşüyor. Sormak istediğiniz: kaç revizyon turu dahil? Hangi aşamada müşteri onayı alınıyor? Üretilen görsellerin yön onayı yapılmadan toplu üretime geçiliyor mu? Biz kendi sürecimizde ilk 3-5 görsel üzerinden stil onayı alıyor, sonrasında toplu üretime geçiyoruz. Aksi hâlde 100 görsel üretip tamamını yeniden yapmak zorunda kalıyorsunuz — bu hem zaman hem para kaybı.
Soru 7: Sözleşmede ne var?
AI üretimi için sözleşme daha az standart, bu yüzden bazı şeyleri açıkça sormak gerekiyor. Üretilen görsellerin ticari hakları tam olarak size mi geçiyor? Ajansın referans amaçlı görselleri portfolio'sunda kullanma hakkı var mı? Eğitilen model veya prompt kütüphanesi projeye özel mi, yoksa ajans başka müşterilerle de paylaşıyor mu? Bu sonuncusu özellikle sektörel rakipleriniz varsa ciddi bir soru.
Bir de şunu sormak mantıklı: üretilen görsellerde kullanılan eğitim verisi yasal mı? AI üretimi için telif hakkı sorunu hâlâ çözümsüz alanlar barındırıyor. Profesyonel bir ajans bu konuda net bir tutum sergiliyor olmalı.
Sık Sorulan Sorular
Küçük bir marka için AI ajans yerine freelancer tercih etmeli miyim?
Bütçe kısıtlıysa freelancer mantıklı olabilir, ama aynı soruları sormak gerekiyor. Marka tutarlılığı için fine-tuning yapabiliyor mu? Post-prodüksiyon süreci var mı? İş hacmi büyüdükçe ajans avantajlı hale geliyor çünkü pipeline ve kalite kontrol sistematik oluyor.
Ajansın AI kullandığından nasıl emin olurum, yoksa fotoğraf mı?
Dürüst ajans bunu söyler. Ama emin olmak istiyorsanız ham üretim dosyaları ve metadata talep edebilirsiniz. Ayrıca aynı ürünün 50 varyantını 1 günde teslim edebiliyorlarsa, bu zaten fotoğraf çekimi olamaz.
AI görsel ile reklam görseli için telif hakkı koruması var mı?
Türkiye'de bu konuda net bir içtihat henüz oluşmadı. Genel yaklaşım: ajansın eğitim süreci yasal veri kullandıysa ve siz ticari kullanım haklarını aldıysanız, pratik bir risk yok. Büyük bütçeli kampanyalar için yine de hukuki görüş almanızı öneririz.
Ajans referanslarını nasıl doğrularım?
Portfolyoda gördüğünüz marka isimlerini LinkedIn veya sosyal medyadan arayın, ilgili pazarlama yöneticisine ulaşın. Ajans reddetmiyorsa eski müşteri referansı da isteyebilirsiniz. Bu, yazılı referans mektubundan çok daha bilgilendirici oluyor.
- LoRA (Low-Rank Adaptation)
- Büyük bir AI modelini sıfırdan eğitmeden, belirli bir görsel stile veya ürüne adapte etme yöntemi. Daha az veri ve hesaplama gücüyle marka tutarlılığı sağlanıyor.
- Fine-tuning
- Genel bir modeli belirli bir görev, stil veya domain için özelleştirme süreci. LoRA bu sürecin bir alt yöntemi.
- Pipeline
- Görsel üretimde ardışık otomatik adımlar bütünü: üretim, filtreleme, düzenleme, boyutlandırma gibi işlemlerin sıralı ve tekrarlanabilir biçimde çalışması.
- Prompt kütüphanesi
- Belirli bir marka için test edilmiş ve optimize edilmiş prompt şablonları koleksiyonu. Tutarlı üretim için fine-tuning alternatifi olarak da kullanılıyor.
- ComfyUI
- Stable Diffusion tabanlı görsel üretim için node bazlı iş akışı aracı. Ajansların özel pipeline kurmasına olanak tanıyan, esnek ve açık kaynaklı platform.
AI prodüksiyon süreci hakkında sormak istedikleriniz varsa veya projeniz için ajans karşılaştırması yapıyorsanız, bize ulaşın — prodüksiyon deneyimimizi paylaşırız.